Het Nederlandse stelsel voor ziekte en arbeidsongeschiktheid staat bekend als een van de ingewikkeldste ter wereld. Voor mensen die ermee te maken krijgen is dat geen duidelijk verhaal: onduidelijke begrippen, lange procedures en beslissingen die het inkomen voor jaren bepalen. Om het stelsel eenvoudiger en menselijker te maken, stelde het kabinet de Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (OCTAS) in. Op 29 februari 2024 presenteerde de commissie haar advies.
Drie varianten
OCTAS beschrijft drie mogelijke richtingen om het stelsel eenvoudiger en menselijker te maken.
Huidig stelsel verbeteren
Het bestaande stelsel blijft bestaan, maar wordt vereenvoudigd. Belangrijke voorstellen zijn het samenvoegen van de WGA en IVA tot één regeling en het verlagen van de arbeidsongeschiktheidsdrempel van 35 naar 25 procent verlies aan verdiencapaciteit. Daardoor zouden meer mensen toegang krijgen tot een uitkering.
Werk staat voorop
In deze variant ligt de nadruk op begeleiding en re-integratie, met meer aandacht voor wat iemand nog wél kan.
Een basis voor werkenden
Dit is de meest ingrijpende variant. Het huidige stelsel zou plaatsmaken voor één regeling voor werkenden. De aparte regeling voor mensen die duurzaam, volledig arbeidsongeschikt zijn (IVA) zou daarin verdwijnen.
Stand van zaken in de politiek
Het kabinet reageerde in maart 2024 op het advies en gaf aan de voorstellen verder te willen uitwerken. Een volgend kabinet zou vervolgens een keuze kunnen maken uit de verschillende richtingen. Een definitief besluit over de toekomst van het stelsel is er nog niet.
Voor mensen die nu een WIA-beoordeling ondergaan, verandert er op korte termijn weinig. Wel is duidelijk dat het stelsel de komende jaren mogelijk ingrijpend wordt herzien.
Wat betekent dit voor u?
Een lagere arbeidsongeschiktheidsdrempel kan betekenen dat meer mensen recht krijgen op een uitkering. De medische en arbeidsdeskundige beoordeling blijft echter bepalend, ongeacht welke variant uiteindelijk wordt ingevoerd. Of u nu onder de huidige of onder een toekomstige regeling valt, het oordeel over uw belastbaarheid bepaalt de uitkomst. Juist in een periode waarin regels veranderen en herbeoordelingen volgen, is het belangrijk dat dat oordeel klopt.
Een onafhankelijke second opinion of contra-expertise kan een eenzijdige of onvolledige beoordeling toetsen en, waar nodig, corrigeren. Stichting Rechtspositie Arbeidsongeschikten helpt mensen bij het vinden van deze expertise, en financiert deze waar iemand de kosten zelf niet kan dragen.
Oproep
Twijfelt u over een UWV-beoordeling of een herbeoordeling? Neem contact op of mail naar [email protected]. Wij denken kosteloos met u mee.